Η «Καλοκαιρινή» Διάθεση!

Θάλασσα, παραλίες, υψηλές θερμοκρασίες, καλή παρέα, ανέμελη διάθεση είναι κάποια από τα βασικά στοιχεία που υποστηρίζουν απόλυτα το καλοκαιρινό σκηνικό.

Και ίσως να είμαστε από τους ευνοημένους του πλανήτη αφού, η χώρα μας δικαίως φημίζεται για τα ευλογημένα καλοκαίρια της. Άλλωστε δεν τυχαίο το γεγονός ότι χιλιάδες τουρίστες κατακλύζουν τις ελληνικές αμμουδιές κάθε χρόνο για να απολαύσουν τις μοναδικές ομορφιές της χώρας μας.

Είναι ερευνητικά αποδεδειγμένη η ευεργετική επίδραση της καλοκαιρίας στην ενίσχυση της θετικής ψυχολογίας των ανθρώπων. Ερευνητικό πόρισμα που ισχυροποιείται κλινικά λαμβάνοντας υπόψη τα διαγνωστικά κριτήρια της Αμερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρείας τα οποία καθορίζουν τους προσδιοριστές περιγραφής της πορείας επανειλημμένων επεισοδίων με εποχική εμφάνιση στα πλαίσια των διαταραχών της διάθεσης.    

Νομίζω πως όλοι παρατηρούμε τις ψυχικές αντιδράσεις μας! Και πιθανόν, να σημειώνουμε περισσότερη κακή διάθεση τις ημέρες που ο καιρός είναι μουντός, βροχερός και άστατος ενώ, θα συμφωνήσουμε πως τις καλές καιρικά ημέρες, η ψυχολογία μας είναι θετική.

Και αν στηριχτούμε στην αναφερθείσα άποψη της Αμερικάνικης Ψυχιατρικής Εταιρείας τότε, θα επιβεβαιώσουμε την κλινική παρατήρηση ότι οι περισσότερες μελαγχολικές ως και καταθλιπτικές ψυχολογικές αντιδράσεις σημειώνονται κυρίως το φθινόπωρο μα πιο πολύ στην διάρκεια του χειμώνα.
Πιο απλά, η εποχική κατάθλιψη αποτελεί ψυχική έκφραση περισσότερη κοινή κατά τους χειμερινούς μήνες.

Στην πραγματικότητα η εποχική κατάθλιψη, δεν είναι τίποτε διαφορετικό από την πυροδότηση των συμπτωμάτων ενός καταθλιπτικού επεισοδίου το οποίο εκδηλώνεται σε καθορισμένες εποχές του χρόνου αλλά και σε ειδικές συνθήκες.
Υπό αυτήν την θεώρηση, αν φέρουμε γενετικά την προδιάθεση του συγκεκριμένου τύπου των διαταραχών της διάθεσης και αν υπάρξουν οι κατάλληλοι εγκλητικοί παράγοντες, τότε κάπου ανάμεσα στο φθινόπωρο και τον χειμώνα, είναι πιθανό η ψυχική κατάσταση ενός ανθρώπου να παρουσιάσει σημαντική υποτροπή. 

Βέβαια, η αυστηρά κλινική έκφραση της πορείας επανειλημμένων επεισοδίων με προσδιοριστή εποχικής εμφάνισης στις διαταραχές της διάθεσης απαιτεί πρόσθετα διαγνωστικά κριτήρια όπως είναι η παρουσία συμπτωμάτων της Διπολικής Ι Διαταραχής, ή της Διπολικής ΙΙ Διαταραχής, ή της Μείζονος Καταθλιπτικής Διαταραχής, Υποτροπιάζουσας. Όπως και η ένταση των συμπτωμάτων καθώς και, η γενικότερη οργανική κατάσταση του ανθρώπου είναι οι παράγοντες που θα καθορίσουν την γενικότερη ψυχική έκφραση ενός ατόμου.

Μάλλον απέχουμε αρκετά από τις συγκεκριμένες αντιδράσεις. Πιθανόν να βρισκόμαστε σε τελείως διαφορετική διάθεση ετοιμάζοντας τις βαλίτσες για τον καλοκαιρινό προορισμό. Η ψυχολογία μας είναι σαφώς καλύτερη από εκείνη που παρατηρούμε τους φθινοπωρινούς ή τους χειμωνιάτικους μήνες. Είμαστε πιο ήρεμοι, χαλαροί, θετικοί, αισιόδοξοι, γεμάτοι ενέργεια και ανυπομονησία να φθάσουμε επιτέλους στο παραθαλάσσιο για τους παραδοσιακούς τύπους ή για τους πιο εκκεντρικούς  στο ορεινό μέρος που έχουμε επιλέξει να ζήσουμε τις μέρες της καλοκαιρινής ξεκούρασης.

Όλοι έχουμε ανάγκη να ξεφύγουμε από την καθημερινότητα, να αλλάξουμε παραστάσεις, να αφιερώσουμε το χρόνο μας σε κάτι διαφορετικό, να απολαύσουμε κάθε στιγμή χαλάρωσης. Είναι αλήθεια ότι κουραστήκαμε πολύ τους μήνες που πέρασαν, ήρθαμε αντιμέτωποι με απαιτητικές και ψυχοφθόρες καταστάσεις, κληθήκαμε να διαχειριστούμε δύσκολες συνθήκες. Και μπορεί το ψυχικό και σωματικό κόστος να ήταν τεράστιο αλλά, καταφέραμε να διαχειριστούμε αποτελεσματικά οποιαδήποτε απαίτηση συμβάλλοντας στην πλέον ικανοποιητική εξέλιξη.

Ένας λόγος λοιπόν παραπάνω να επιβραβεύσουμε γενναιόδωρα τον εαυτό προσφέροντας σε εμάς ξεχωριστές στιγμές σωματικής και ψυχικής ηρεμίας όπως και αν καθορίζονται, μόνοι ή περιτριγυρισμένοι από αγαπημένους ανθρώπους, στην καυτή παραλία ή σε κάποιο ορεινό μέρος, σε κάποιο νησί ή σε μια χώρα του εξωτερικού, παντού και πουθενά, μα πάνω από όλα με τον εαυτό που δεν μας πρόδωσε ποτέ, που αντιστέκεται και μάχεται αδιάκοπα, που κοπιάζει καθημερινά.

Φεύγοντας για τον προορισμό μας και μεταφέροντας στις αποσκευές, εκτός από τα απαραίτητα, τις προσδοκίες για την εκπλήρωση των ονείρων μας, ας ευχηθούμε ότι οι μέρες της θερινής ανάπαυλας θα είναι γεμάτες με δυνατές εμπειρίες οι οποίες τους επόμενους μήνες θα μεταμορφωθούν σε εκείνες τις αναμνήσεις που αποτελώντας αδιάψευστα επιχειρήματα θα μας θυμίζουν ότι το φετινό καλοκαίρι ήταν πραγματικά μοναδικό!

Βασιλική Βενέτη, Post M.A.

Κλινική Ψυχολόγος, Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεύτρια
Επιστημονική Υπεύθυνη του ΔΔΕΕΨΥ    

Ο Φόβος του Θανάτου!

Αλήθεια, πως θα είναι η ζωή μετά από 100 χρόνια; Θα υπάρχουν οι ίδιες ανέσεις, θα χρειάζεται να αντιμετωπιστούν ανάλογες δυσκολίες, θα έχει εξελιχτεί ακόμα περισσότερο το ανθρώπινο είδος;

Και που θα βρισκόμαστε μετά από 100 χρόνια; Σίγουρα όχι εν ζωή! Άλλωστε, η οργανική αντοχή του ανθρώπου έχει περιορισμένη διάρκεια η οποία ποτέ δεν είναι αρκετή.

Η στιγμή του θανάτου, το σημείο που όλοι οι άνθρωποι θα καταλήξουμε. Αφού, ζούμε για να πεθάνουμε. Και στην προσπάθεια να δούμε περισσότερο φιλοσοφικά το ζήτημα του θανάτου, θα υιοθετήσουμε εύστοχα την άποψη των παλιών λέγοντας ότι «ουδέν μονιμότερο εκ του προσωρινού» περιγράφοντας με αυτό τον τρόπο το καθορισμένο πέρασμα κάθε ανθρώπου στον χρόνο.

Θάνατος, μια «ανατριχιαστική» λέξη, την οποία όσο εξοικειωμένοι και αν είμαστε με την συνειδητοποίηση του τέλους, ίσως αδυνατούμε να εντάξουμε στο λεξιλόγιο της ζωής μας.

Άραγε, ποιες σκέψεις περνούν από το μυαλό μας και ποιες σωματικές αντιδράσεις παρατηρούμε σε εμάς, κάθε φορά που αναλογιζόμαστε ότι η παραμονή στο πλανήτη έχει ημερομηνία λήξης;

Μήπως, έρχεται στο μυαλό η εικόνα του σώματος μας τοποθετημένο στην τελευταία του κατοικία, αδύναμο, ξεχασμένο και περιορισμένο, χωρίς την δυνατότητα διαφυγής και επιστροφής σε όλα τούτα τα όμορφα που έχουμε δημιουργήσει;

Και εκείνο το αίσθημα έντονου φόβου που κατακλύζει την ψυχή μας σκεφτόμενοι ότι κάποτε θα πεθάνουμε ενώ, η καρδιά σφυροκοπά, μας λούζει κρύος ιδρώτας, η αναπνοή γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη σε σημείο που το σώμα παίρνει φωτιά και παρατηρώντας αυτές τις παράλογες αντιδράσεις, χάνουμε την γη κάτω από τα πόδια μας μα περισσότερο το μυαλό μας, στην σκέψη και μόνο ότι κάποια στιγμή θα πάψουμε να ζούμε.

Έντονες σωματικές αντιδράσεις οι οποίες έρχονται να απαντήσουν στην σκέψη για τον θάνατο. Και μπορεί οι αντιδράσεις να είναι έντονες αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να χαρακτηριστούν υπερβολικές αφού, δεν υπάρχει πιο αγχωτική και πιεστική σκέψη από την ιδέα του θανάτου.  

Πεποίθηση η οποία εδραιώνεται από τα πορίσματα των ερευνών που έχουν να μας πουν ότι, μια από τις συχνότερες αιτίες πυροδότησης των κρίσεων πανικού έχει τις ρίζες της στο φόβο του θανάτου. Και όχι μόνο αποτελεί, συχνή αιτία αλλά ταυτόχρονα, καταγράφεται ως ένα εκ των συμπτωμάτων που λαμβάνονται υπόψη στην διάρκεια της εξέτασης για την αξιολόγηση της ψυχολογικής κατάστασης του ανθρώπου.

Και αν λάβουμε υπόψη την άποψη της γνωσιακής-συμπεριφορικής θεωρίας για τον φαύλο κύκλο της εκδήλωσης των κρίσεων πανικού τότε, θα ενισχύσουμε την σημαντικότητα της επίδρασης του φόβου του θανάτου αφ ενός ως την αιτία εκδήλωσης του πανικού και αφετέρου ως την ψυχολογική αντίδραση που διατηρεί την ένταση της ψυχικής διαταραχής.

Βέβαια, η γνωσιακή-συμπεριφορική θεωρία μπορεί να ερμηνεύει σωστά την άποψη αιτίας και αιτιατού αλλά, δεν παραμένει στην θεωρία αφού, στηριζόμενη στις αρχές του ψυχοθεραπευτικού μοντέλου προτείνει εκείνες τις τεχνικές και τις παρεμβάσεις οι οποίες αν εφαρμοστούν ορθά στην διάρκεια της θεραπευτικής διαδικασίας, θα ενισχύσουν τα ήδη υψηλά ποσοστά αποτελεσματικότητας της γνωσιακής-συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας στην διαχείριση των προσβολών πανικού.

Παρ όλα αυτά, αν και οι τεχνικές αμφισβήτησης της γνωσιακής-συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας, αναδιαμορφώνουν επιτυχώς τις αρνητικές σκέψεις, υπάρχουν γεγονότα τα οποία ερμηνεύονται αντικειμενικώς αρνητικά λόγω ειδικών συνθηκών. Γιατί όπως και να έχει, ο θάνατος είναι ένα ορθολογιστικά δυσάρεστο γεγονός. Άρα όποια ψυχοθεραπευτική μέθοδος και να εφαρμοστεί δεν είναι ικανή να φέρει τις επιθυμητές διαφοροποιήσεις.  

Ίσως αν επαναπροσδιορίσουμε την έννοια του θανάτου δίνοντας την σημασία του τελικού και σίγουρου προορισμού να ελαφρύνουμε το αίσθημα πανικού που κυριεύει το είναι μας κάθε φορά, που προβληματιζόμαστε για το αναπόφευκτο.

Πιθανόν, αυτή η θεώρηση να μεταμορφώσει κυριολεκτικά την ζωή μας αφού, αναγνωρίζοντας πλέον το προσωρινό της ύπαρξης, θα αναθεωρήσουμε πολλές από τις απόψεις περί ζωής. Και πρώτα από όλα, την ψευδαίσθηση ότι θα συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε δια παντός όσα φαινομενικά κατέχουμε.

Υπό το πρίσμα της ρευστότητας, λοιπόν, θα εκτιμήσουμε περισσότερο ότι φαίνεται να δίνει νόημα στη ανιαρή πραγματικότητα αναγνωρίζοντας πια την σημαντικότητα της μοναδικότητας μας στο χρόνο.

Και τόσο απλά, θα μπορούμε να χαιρόμαστε κάθε ανεπανάληπτη στιγμή ζωντάνιας γιατί, για ακόμα μια φορά θα επιβεβαιωθεί ο κανόνας ότι η ζωή είναι μία, γλυκιά και τόσο σύντομη ώστε να ανησυχούμε για το τι πρόκειται να συμβεί αργότερα.

Άλλωστε κανείς δεν γνωρίζει που θα βρισκόμαστε μετά από 100 χρόνια…….

Βασιλική Βενέτη, Post M.A.

Κλινική Ψυχολόγος, Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεύτρια
Επιστημονική Υπεύθυνη του ΔΔΕΕΨΥ   

Η Διαδικτυακή Κατάρτιση στο ΔΔΕΕΨΥ

Το "Διεπιστημονικό Δίκτυο Εξειδίκευσης Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας" ακολουθώντας τις πρόσφατες τεχνολικές εξελίξεις μα περισσότερο αναγνωρίζοντας τις πρακτικές ανάγκες που συχνά στέκονται εμπόδια στους στόχους των Επαγγελματιών Ψυχικής Υγείας για Συνεχιζόμενη Επιμόρφωση εισάγει την καινοτόμο μέθοδο της Διαδικτυακής Κατάρτισης.

Τα Επιμορφωτικά Προγράμματα Κατάρτισης του ΔΔΕΕΨΥ παρέχονται πλέον και διαδικτυακά στις καθορισμένες ημερομηνίες κάθε προγράμματος προσφέροντας την δυνατότητα στους Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας να συμμετέχουν ενεργά στο Πρόγραμμα Κατάρτισης που επιθυμούν από τον χώρο και τον τόπο τους.

Η Διαδικτυακή Κατάρτιση προσφέρεται μονάχα σε όσους διαμένουν περιφερειακά, εκτός του τόπου διεξαγωγής του εκάστοτε Προγράμματος Κατάρτισης.

Το ΔΔΕΕΨΥ παρέχει τα ακόλουθα Διαδικτυακά Επιμορφωτικά Προγράμματα Κατάρτισης:

√ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης στην Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία των Αγχωδών Διαταραχών

√ Πρόγραμμα Εξειδίκευσης στην Θεραπεία των Διαταραχών της Προσωπικότητας

√ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης στην Θεραπεία των Διαταραχών της Διάθεσης και την Διαχείριση της Αυτοκτονικότητας μέσω της Γνωσιακής Συμπεριφορικής Ψυχοθεραπείας και των βασικών αρχών της Θεραπείας Σχημάτων του Young

√ Πρόγραμμα Κατάρτισης στις Εφαρμογές της Γνωσιακής-Συμπεριφορικής Ψυχοθεραπείας

√ Πρόγραμμα Σεμιναριακής Επιμόρφωσης στο Αντικείμενο της Δικαστικής Ψυχολογίας και της Εγκληματολογίας

√ Πρόγραμμα Σεμιναρίων Ψυχαναλυτικής Κατάρτισης

√ Πρόγραμμα Κατάρτισης στις Βασικές Δεξιότητες της Συμβουλευτικής των Γονέων

√ Πρόγραμμα Επιμόρφωσης στην Συμβουλευτική Υποστήριξη της Απώλειας και του Πένθους

√ Βασικό Επαγγελματικό Πρόγραμμα Κατάρτισης στην Υπαρξιακή-Φαινομενολογική Συμβουλευτική

Για περισσότερες πληροφορίες που αφορούν στην δομή των προγραμμάτων, στον τρόπο υποστήριξης της Διαδικτυακής Κατάρτισης καθώς και, για δηλώσεις συμμετοχής μπορείτε να καλέσετε στο + 30 210 6993276, καθημερινά, εκτός Σαββάτου και Κυριακής, από τις 12:00 ως τις 20:00.

Βασιλική Βενέτη, Post M.A.
Κλινική Ψυχολόγος, Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεύτρια
Επιστημονική Υπεύθυνη του ΔΔΕΕΨΥ