Ανεκπλήρωτοι Πόθοι!

Πόσες φορές έχουμε μετανιώσει για ένα σημαντικό βήμα που δεν κάναμε, ένα διάλογο που αναβάλαμε, μια συνάντηση που ακυρώσαμε. Και πόσες ακόμα όταν θέλαμε να μιλήσουμε σε εκείνον τον άνθρωπο για το πώς νιώθαμε αλλά δεν καταφέραμε να εκφράσουμε ούτε ένα από τα συναισθήματα μας. Είναι γεγονός ότι όταν οι επιθυμίες δεν ικανοποιούνται παραμένουν ως απωθημένες καταστάσεις στην ψυχή μας.

Ο όρος απωθημένο ακούστηκε για πρώτη φορά από τον Sigmund Freud ο οποίος στην προσπάθεια του να περιγράψει την εξέλιξη της προσωπικότητας του ανθρώπου υποστήριξε πως οποίο τραυματικό γεγονός και αν συμβεί, όποια επιθυμία δεν ικανοποιηθεί, ή οτιδήποτε είναι ικανό να ταράξει την εσωτερική ηρεμία αποσύρεται από την ανθρώπινη συνείδηση στο ασυνείδητο μέρος του μυαλού. Με αυτό τον τρόπο, προστατεύουμε τον εαυτό μας από το άγχος και τον πόνο που θα νιώθαμε αν εκτιμούσαμε αντικειμενικά τα γεγονότα. Βέβαια, οι απωθημένες επιθυμίες δεν παραμένουν δια παντός στο μέρος του ασυνειδήτου. Ο πλέον αποδοτικός τρόπος συνειδητοποίησης των απωθημένων είναι η ψυχανάλυση η οποία με τις κατάλληλες τεχνικές όπως οι ελεύθεροι συνειρμοί, οι παραδρομές της γλώσσας και τα όνειρα κατευθύνουν τον άνθρωπο στην βασιλική οδό του ασυνειδήτου βοηθώντας τον να αποδεχτεί την πραγματικότητα του.

Στις μέρες μας, ο όρος απωθημένο χρησιμοποιείται κυρίως για να περιγράψει την ψυχική κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε όταν ένας κατά επιλογή πόθος δεν εκπληρώνεται. Και αν τύχει να βρεθούμε σε αυτή τη θέση τότε, δυσκολευόμαστε αφάνταστα να ακολουθήσουμε το μέλλον μας γιατί, ότι μας κρατά στο παρελθόν αποτελεί σοβαρό εμπόδιο στην ατομική μας εξέλιξη.

Υπό αυτή τη θεώρηση, δεν είναι λίγες οι μαρτυρίες ανθρώπων που αναφέρουν ότι πολλές στιγμές στο πέρασμα της ζωής, επιθυμούσαν να συμβάλλουν στην πρόοδο τους αλλά κάτι φαινόταν να τους κρατά σταθερούς. Και θα επιχειρηματολογήσουν λέγοντας ότι όταν επρόκειτο για πόθους που αφορούσαν την σύναξη διαπροσωπικών σχέσεων η προσπάθεια περιπλέκονταν ακόμα περισσότερο.

Αλήθεια τι μπορεί να εμποδίζει τόσο την πραγματοποίηση των επιθυμιών μας όσο και την δημιουργία των επιθυμητών διαπροσωπικών σχέσεων;

Οι ερμηνείες είναι πολλές αλλά κάπου στη μέση υπάρχει μια κοινή τοποθέτηση. Έτσι θα μάθουμε ότι εκείνο που εμποδίζει τους ανθρώπους να έρθουν κοντά στα όνειρα τους είναι πρώτα από όλα η αμφιβολία του ρίσκου και ο φόβος της απόρριψης. Άλλωστε ποιος από εμάς αντέχει να εκτεθεί ψυχικά και να πληγωθεί ανεπανόρθωτα. Ίσως ακουστεί εγωιστικό αλλά κανένας δεν επιθυμεί να ταλαιπωρεί τον εαυτό του.

Η ανασφάλεια ως συναίσθημα κατωτερότητας αποτελεί μια ακόμη απόδοση αιτιών. Πως μπορούμε να διεκδικήσουμε ότι θεωρούμε ιδανικό αν δεν έχουμε πίστη στις δυνατότητες μας; Σωστό ή λάθος, το κυνήγι των προσδοκιών απαιτεί σταθερά θετικές πεποιθήσεις.

Η απώλεια του ελέγχου και της αίσθησης του βολέματος δρουν ανασταλτικά στις ριζοσπαστικές αλλαγές. Όταν ζούμε σε σίγουρες βάσεις, ότι θετικό ή αρνητικό συμβεί, είναι δυνατό να κλονίσει την ηρεμία που αισθανόμαστε. Άρα , όταν δεν τολμούμε νέα εγχειρήματα, είμαστε απόλυτα ασφαλείς στην φαινομενική γαλήνη της υποκειμενικής μας πραγματικότητας.

Πέρα από τις ψυχικές ερμηνείες, υπάρχουν αιτίες που αφορούν τις πρακτικές θεωρήσεις του φαινομένου. Όσο παράδοξο και αν είναι, οι απαιτήσεις της καθημερινότητας και η ανάγκη για επαγγελματική διάκριση ρουφούν τον περίσσιο χρόνο μη επιτρέποντας την πολυτέλεια της πραγματοποίησης των στόχων .

Πράγματι, οι αιτίες φαίνεται να είναι αρκετές όμως, το αποτέλεσμα είναι σαφές. Η αίσθηση του ανεκπλήρωτου φαντάζει ως πρωταγωνιστής στο έργο της ζωής μας.

Λοιπόν, τι έχει περισσότερη σημασία, να εκφράζουμε όσα νιώθουμε επιδιώκοντας εκείνα που θέλουμε ακόμα και αν η προσπάθεια πέσει στο κενό ή να μείνουμε με την απορία του τι θα γινόταν αν είχαμε ακολουθήσει όσα διακαώς επιθυμούσαμε.

Η απάντηση είναι μια…

Βασιλική Γ. Βενέτη, Post MA

Επιστημονική Υπεύθυνη ΔΔΕΕΨΥ® Ελλάδα

Υπεύθυνη Διεύθυνσης Veneti CPT Services Ltd 

Ερωτικές σχέσεις: δύσκολα ή εύκολα μονοπάτια;

Χάδια, φιλιά, ερωτικά σκιρτήματα, έντονη τρυφερότητα και υπερβολικά θετική διάθεση είναι τα βασικά συναισθήματα που βιώνουμε όταν είμαστε ερωτευμένοι. Οι καλύτερες στιγμές στη ζωή μας’ και πώς να μην είναι άλλωστε αφού μια από τις φυσιολογικές ανάγκες είναι η ανταλλαγή ερωτικών συναισθημάτων και το μοίρασμα κοινών εμπειριών με τον άνθρωπο που θεωρούμε ως ιδανικό σύντροφο.

Ο έρωτας χαρακτηρίζεται ως κάτι μαγικό. Μια χημική διαδικασία η οποία ξεκινά από το στάδιο του πόθου όπου η τεστοστερόνη και τα οιστρογόνα ωθούν τους ανθρώπους στην αναζήτηση του ερωτικού συντρόφου. Στο στάδιο της έλξης, οι νευροδιαβιβαστές δηλαδή η αδρεναλίνη, η ντοπαμίνη και η σεροτονίνη δημιουργούν τις κατάλληλες σωματικές και ψυχικές προϋποθέσεις ώστε οι άνθρωποι να έρθουν κοντά για να καταλήξουν στο στάδιο του δεσίματος κατά το οποίο οι σύντροφοι επηρεασμένοι από τη λειτουργία της ωκυτοκίνης και της βαζοπρεσίνης θα συνάξουν μονογαμική σχέση με στόχο την εκπλήρωση του έρωτα τους.

Όμως συχνά συναντάμε ανθρώπους μόνους ή συντρόφους που δηλώνουν ανικανοποίητοι από την επιλογή τους ή εραστές που θεωρούν αρκετά δύσκολο να διατηρήσουν τη συναισθηματική επαφή με τον άνθρωπο που έχουν επιλέξει. Μα αλήθεια είναι τόσο δύσκολο να εμπλακούμε και να διατηρήσουμε ισορροπημένη μια ερωτική σχέση;

Φυσικά, ιδιαίτερα αν τυχαίνει να έχουμε προσφέρει τόσα στις προηγούμενες ερωτικές εμπειρίες και εκείνο που καταφέραμε ήταν να καταλήξουν σε αδιέξοδο. Υπό αυτές τις συνθήκες είναι πιθανό να φοβόμαστε την συναισθηματική απόρριψη ή την αδιαφορία αν προσεγγίσουμε ερωτικά τον άνθρωπο που μας ενδιαφέρει. Μπορεί να συναντήσουμε δυσκολία αν δεν έχουμε σχηματοποιήσει ή αντίθετα αν έχουμε εξιδανικεύσει την εικόνα του επιθυμητού συντρόφου θέτοντας υψηλούς στόχους και μη έχοντας τη διάθεση να συμβιβαστούμε με κάτι λιγότερο. Ίσως εκτιμούμε αρνητικά τον εαυτό μας θεωρώντας ότι δεν αξίζουμε την αγάπη και το ενδιαφέρον των άλλων. Δεν θέλουμε να ωριμάσουμε προσπαθώντας να καλύψουμε τις συναισθηματικές απαιτήσεις μιας ερωτικής σχέσης ή αδυνατούμε να επιλέξουμε ανάμεσα σε πολλούς ερωτικούς συντρόφους και καλύπτουμε την ανάγκη για επικοινωνία, διασκέδαση, σεβασμό από την επαφή με άλλους ανθρώπους. Δίνουμε περισσότερη έμφαση σε κάποιους τομείς της ζωής όπως σπουδές, εργασία, χωρίς να διαθέτουμε χρόνο σε εμάς. Συνειδητοποιούμε ότι οι άλλοι δεν κατανοούν τα θέλω μας και απομονωνόμαστε από το περιβάλλον αναζητώντας εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας όπως η ανταλλαγή απόψεων μέσα από το διαδίκτυο η οποία είναι ικανή να οδηγήσει σε ερωτικές γνωριμίες.

Πριν προχωρήσουμε σε ερωτική σχέση είναι ιδιαίτερα σημαντικό να γνωρίζουμε τι ζητούμε και πως ορίζουμε τον εαυτό μας σε αυτή. Να κατανοούμε τόσο εμάς και όσο και τον σύντροφο με υπομονή, σεβασμό, ωριμότητα και αμοιβαία ανταλλαγή συναισθημάτων.

Αξίζει να ρισκάρουμε συναισθηματικά ακόμα και αν έχουμε πληγωθεί στο παρελθόν. Επειδή συνέβη κάποτε δεν είναι απαραίτητο να συμβεί πάλι. Αλλά ακόμα και αν συμβεί, θα έχουμε αποκτήσει αρκετά από την εμπειρία και πάνω από όλα την ικανοποίηση που νιώθουμε κάθε φορά που εκδηλώνουμε τα συναισθήματα μας.

Και ίσως είναι ωφέλιμο να λάβουμε υπόψη τις δυσκολίες που συναντήσαμε ώστε να γνωρίζουμε τι είναι αυτό που θα αποφύγουμε στην γνωριμία για να δημιουργήσουμε μια περισσότερο υγιή σχέση.

Βασιλική Γ. Βενέτη, Μ.Α.
Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια
Επιστημονική Υπεύθυνη ΔΔΕΕΨΥ® Ελλάδα
Υπεύθυνη Διεύθυνσης Veneti CPT Services Ltd-Κύπρος

Οι Σχέσεις Των Ανθρώπων.....

Ζώντας σε ένα πλανήτη με 7 δισεκατομμύρια πληθυσμό, είναι αναμενόμενο ότι καθημερινά θα συναντήσουμε στον «δρόμο» μας πολλούς ανθρώπους. Ανθρώπους γνωστούς-αγνώστους, ενδιαφέροντες-αδιάφορους, συγγενείς-συνεργάτες, φίλους-συντρόφους. Αξιοσέβαστες προσωπικότητες που θα περάσουν από δίπλα ή θα έρθουν κοντά αφήνοντας σε εμάς κάποιο σημάδι ζωής με τον δικό τους ξεχωριστό τρόπο.

Οι ανθρώπινες ή διαφορετικά οι διαπροσωπικές σχέσεις είναι απαραίτητες για την ομαλή εξέλιξη της ύπαρξης μας. Ως κοινωνικά όντα, έχουμε την φυσιολογική ανάγκη να νιώθουμε ότι δημιουργούμε σχέσεις ή ότι ανήκουμε σε ομάδες οι οποίες αποδέχονται και εκτιμούν την ατομική μας ελευθερία προσφέροντας παράλληλα την δυνατότητα της ελεύθερης έκφρασης των προσωπικών μας επιθυμιών.

Και όταν συμβεί να βρεθούμε με τους κατάλληλους ανθρώπους, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα προχωρήσουμε στην σύναξη αλλά και διατήρηση φιλικών ή οικογενειακών ή τυπικών ή ερωτικών ή επαγγελματικών σχέσεων καλύπτοντας με αυτό τον τρόπο την πανανθρώπινη ανάγκη του ανήκειν.

Όμως, συχνά ακούμε ανθρώπους να λένε ότι οι διαπροσωπικές σχέσεις εξελίσσονται με πολλές δυσκολίες ή ότι στην σημερινή εποχή, οι σχέσεις που διακρίνονται από ανθρώπινα ζεστά χαρακτηριστικά είναι σπάνιες ως και ανύπαρκτες. Και συνεχίζοντας, θα πουν ότι οι αιτίες που φαίνεται να παρεμποδίζουν την ομαλή διαδικασία των σχέσεων είναι αρκετές.

Η απόσταση ανάμεσα στους ανθρώπους είναι μια συνθήκη που μπορεί να προκαλέσει εμπόδια. Όταν οι άνθρωποι δεν μπορούν να συναντηθούν πρακτικά, δεν επικοινωνούν αποδοτικά και τότε, μοιραία οδηγούνται στην απομάκρυνση.

Το καθημερινό πρόγραμμα με τις πολλές απαιτήσεις δεν επιτρέπει την πολυτέλεια της ανθρώπινης επικοινωνίας.

Ο τρόπος και το είδος της επικοινωνίας ανάμεσα στους ανθρώπους είναι όμως η σημαντικότερη αιτία της απομάκρυνσης αφού, επανειλημμένα έχει αποδειχτεί ότι προκαλεί μικρές αλλά και μεγάλες παρερμηνείες ως συνέπεια της μη αποτελεσματικής ανταλλαγής των απόψεων. Έτσι, είναι πολύ εύκολο να καταλήξουμε σε παρεξηγήσεις, εντάσεις και τσακωμούς με τους ανθρώπους που προσπαθούμε να επικοινωνήσουμε.

Η διαφορετικότητα στα ενδιαφέροντα και στις αντιλήψεις των ανθρώπων, η ανασφάλεια, ο εγωισμός, η αρνητική εικόνα του εαυτού, η δυσάρεστη διάθεση, η αίσθηση του ανικανοποίητου, η δυσαρέσκεια, ο ανταγωνισμός, τα αυστηρά κριτήρια επιλογής, ο φόβος της απόρριψης, οι υψηλές απαιτήσεις και προσδοκίες, η λανθασμένη εκτίμηση των διαστάσεων των σχέσεων είναι στοιχεία τα οποία ευκόλως παρεκκλίνουν τις διαπροσωπικές σχέσεις από την θετική διαμόρφωση τους.

Επειδή όμως, είναι ουσιώδες για την ψυχική μας ισορροπία να περιτριγυριζόμαστε από ανθρώπους, χρειάζεται να συμβάλλουμε αμφότεροι τόσο στην διαμόρφωση όσο και στην διατήρηση των διαπροσωπικών σχέσεων.

Εκείνο λοιπόν που συντελεί στην βελτιστοποίηση των σχέσεων είναι η ποιοτική και παραγωγική επικοινωνία, η ανθρώπινη επαφή, ο σεβασμός και η αμοιβαία εμπιστοσύνη, η διάθεση για συμβιβασμό, η αλληλοκατανόηση, η αυθεντικότητα, η εκτίμηση της ατομικής οντότητας των ανθρώπων, η αποδοχή άνευ όρων, η υπομονή, η ηρεμία, η συνεχής και επιμονή προσπάθεια.

Μα περισσότερο από όλα αποδίδει η ειλικρινής έκφραση των απόψεων και των επιθυμιών μας. Η ειλικρίνεια λαμβάνεται υπόψη ως ιδιαίτερα σημαντική για την ανθρώπινη εξέλιξη πόσο μάλλον για την εξισορρόπηση της δυναμικής των διαπροσωπικών σχέσεων.

Γιατί μπορεί «οι καλοί λογαριασμοί, να κάνουν τους καλούς φίλους» και στηριζόμενοι στον διάλογο να διαμορφώνουμε τις κατάλληλες συνθήκες που θα μας φέρουν πιο κοντά στις υγιείς σχέσεις αλλά ταυτόχρονα, οφείλουμε να «δεχόμαστε τους φίλους μας με τα ελαττώματα και τα προτερήματα τους» γιατί ίσως με αυτόν τον τρόπο θα ενισχύσουμε την γνήσια έκφραση του ανθρώπινου χαρακτήρα και θα νιώσουμε περισσότερο ασφαλείς στο διαπροσωπικό μας περιβάλλον.

Και αν τελικά επιτευχθεί, τότε με σιγουριά θα είμαστε σε θέση να πούμε ότι οι σχέσεις των ανθρώπων είναι πραγματικά θείο δώρο!

 

Βασιλική Γ. Βενέτη, Post MA

Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Επιστημονική Υπεύθυνη ΔΔΕΕΨΥ-Ελλάδα, Υπεύθυνη Διεύθυνσης Veneti CPT Services Ltd-Κύπρος