Οι Σεξουαλικές Διαταραχές

Ως σεξουαλικές διαταραχές καθορίζονται οι ψυχικές ασθένειες που επηρεάζουν τη διαδικασία της σεξουαλικής ευχαρίστησης ή/και της επαφής ενώ αναστέλλουν την ομαλή διαδικασία της σεξουαλικής λειτουργίας η οποία εξελίσσεται σε συγκεκριμένες φάσεις. Πιο συγκεκριμένα, αρχικά παρατηρούμε τη φάση της επιθυμίας με βασικό χαρακτηριστικό τις ερωτικές σκέψεις και τις φαντασιώσεις των συντρόφων. Στη δεύτερη φάση, εκείνη της διέγερσης, οι εραστές εμφανίζουν σωματικές αντιδράσεις οι οποίες εκδηλώνονται κατά τη διάρκεια του σεξουαλικού ερεθισμού ενώ, στη φάση του οργασμού, εκτονώνουν τη σωματική, συναισθηματική και σεξουαλική ένταση τους. Τέλος, στη φάση της αποκατάστασης, οι εραστές καταλήγουν σε κατάσταση σωματικής και ψυχολογικής ηρεμίας με κυρίαρχα συναισθήματα χαλάρωσης και ευφορίας.

Προσπαθώντας να αναζητήσουμε τις αιτίες των σεξουαλικών διαταραχών, στα πλαίσια των βιολογικών παραγόντων, θα συναντήσουμε θέματα ανατομίας όπως το μέγεθος του πέους στους άνδρες και του κόλπου στις γυναίκες καθώς και διάφορες στυτικές δυσλειτουργίες Στα ψυχολογικά αίτια θα παρατηρήσουμε την επίδραση των εμπειριών του ατόμου, την μειωμένη εικόνα του εαυτού και το υπερβολικό άγχος. Ενώ στα κοινωνικά αίτια θα αναφερθούμε στις λανθασμένες πεποιθήσεις αναφορικά με την διαδικασία της ερωτικής λειτουργίας, στην έλλειψη πληροφόρησης, στα λανθασμένα πρότυπα κυρίως για τις γυναίκες και στα προβλήματα που αφορούν τη σχέση του ζευγαριού.

Στα πλαίσια των σεξουαλικών διαταραχών, ο άνθρωπος θα υιοθετήσει ένα δυσλειτουργικό τρόπο σκέψης αναφορικά με την σεξουαλική διαδικασία ο οποίος θα εκφραστεί με λανθασμένες πεποιθήσεις για το σεξ. Οι λανθασμένες πεποιθήσεις θα αυξήσουν το άγχος για την απόδοση στην ερωτική πράξη ενώ, θα οδηγήσουν σε αίσθηση αδυναμίας. Η αδυναμία για την απόδοση θα ενισχύσει τα επίπεδα του άγχους και το άγχος θα καταλήξει στις λανθασμένες πεποιθήσεις για την ερωτική επαφή.

Η θεραπεία των σεξουαλικών διαταραχών στηρίζεται στη θεωρία των Masters & Johnson. Απαραίτητη προϋπόθεση για την διαχείριση των θεμάτων της διαταραχής είναι η συμμετοχή των δύο μελών του ζευγαριού στη θεραπεία. Σε πρώτο επίπεδο, ο ειδικός θα δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην εδραίωση της θεραπευτικής σχέσης και της συμμαχίας ενώ, θα προχωρήσει άμεσα στην εξήγηση του σκεπτικού της θεραπείας. Αφού, οι σύντροφοι θα έχουν πλέον εξοικειωθεί τόσο με τη θεραπευτική διαδικασία όσο και με τη φύση της σεξουαλικής διαταραχής, ο θεραπευτής θα εφαρμόσει μια σειρά από συμπεριφορικές αλλά και γνωσιακές τεχνικές στοχεύοντας τόσο στη μείωση του άγχους κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής όσο και στην αναγνώριση και τροποποίηση των λανθασμένων πεποιθήσεων για την ερωτική πράξη βελτιώνοντας παράλληλα τα επίπεδα της επικοινωνίας ανάμεσα στους συντρόφους.

Βασιλική Βενέτη

Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

Το Άγχος των Εξετάσεων!

Καθώς η περίοδος των εξετάσεων πλησιάζει, η μελέτη μονοπωλεί τη ζωή των 
συμμετεχόντων ενώ το άγχος συνοδεύει κάθε σκέψη που αφορά τις εξετάσεις αφού τα αποτελέσματα θα κρίνουν την εξέλιξη των σπουδών.

Το άγχος εκδηλώνεται με συγκεκριμένα σωματικά και συναισθηματικά συμπτώματα καθώς και συμπτώματα συμπεριφοράς. Τα σωματικά συμπτώματα του άγχους είναι ο πονοκέφαλος, η αύξηση της αρτηριακής πίεσης, η ταχυκαρδία, η έντονη εφίδρωση, η αϋπνία, οι ορμονικές δυσλειτουργίες, η συχνοουρία, ο πόνος στη κοιλιακή χώρα ή στο στήθος, η δυσκολία στην αναπνοή, οι κρίσεις πανικού.

Ως αγχώδη συναισθηματικά συμπτώματα ορίζουμε το θυμό, το αίσθημα αποτυχίας, την απογοήτευση, την αδυναμία συγκέντρωσης και συγκράτησης πληροφοριών, την έλλειψη ερωτικού ενδιαφέροντος, τις αρνητικές σκέψεις, την ευσυγκινησία και την καταθλιπτική διάθεση.

Ενώ στα συμπτώματα συμπεριφοράς συναντούμε τον εκνευρισμό, την ευεριθιστότητα, την επιθετικότητα, την κατάχρηση τροφής, καπνίσματος και αλκοόλ.

Οι αιτίες εμφάνισης άγχους κατά τη διάρκεια της εξεταστικής περιόδου πηγάζουν κυρίως από τις αυξημένες απαιτήσεις των «σημαντικών άλλων» για τις σπουδές των φοιτητών, τους μη ρεαλιστικούς στόχους που θέτουν οι ίδιοι οι φοιτητές, το φόβο της ενδεχόμενης αποτυχίας, τη χαμηλή αυτόεκτιμηση, τον αρνητικό τρόπο σκέψης και τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του φοιτητή.

Είναι λοιπόν πιθανό να συναντήσουμε φοιτητές που αδυνατούν να διαχειριστούν το άγχος τους με αποτέλεσμα να μην μπορούν να προετοιμαστούν καταλλήλως για τις εξετάσεις ή αν καταφέρουν να προετοιμαστούν ίσως δεν αποδίδουν ικανοποιητικά κατά τη διάρκεια των εξετάσεων.

Είναι αποτελεσματικό πριν από τις εξετάσεις να αφιερώσετε χρόνο ώστε να ακούσετε τον εαυτό σας και να εντοπίσετε την αιτία εκδήλωσης του άγχους. Προγραμματίστε τον χρόνο ανάλογα με τις απαιτήσεις της εξεταστέας ύλης, προχωρήστε σε συχνές επαναλήψεις μόνοι ή με τους συμφοιτητές, ερευνήστε τα θέματα των προηγούμενων εξεταστικών περιόδων για το συγκεκριμένο μάθημα. Κάποιες στιγμές είναι απολύτως φυσιολογικό να μην έχετε διάθεση για μελέτη, αποδεχτείτε το γεγονός και προσπαθήστε να ασχοληθείτε με μια ευχάριστη δραστηριότητα για λίγο.

Αφιερώστε χρόνο για χαλάρωση, σωματική άσκηση και καλή ξεκούραση, προσέχετε ιδιαίτερα τη διατροφή σας και μάθετε να ελέγχετε την αναπνοή σας εισπνέοντας από τη μύτη και εκπνέοντας από το στόμα αργά και σταθερά. Αποφύγετε τις αρνητικές σκέψεις εκτιμώντας αντικειμενικά τη κατάσταση, συζητήστε τους φόβους με τους συμφοιτητές ή τους ανθρώπους που μπορούν να σας καταλάβουν. Έχετε στο μυαλό σας ότι το αποτέλεσμα των εξετάσεων δεν αντιπροσωπεύει την προσωπική αξία αλλά τη προσπάθεια σας η οποία εύκολα μπορεί να επηρεαστεί από εξωτερικούς παράγοντες όπως η κούραση, η συναισθηματική ένταση, η αρνητική διάθεση.

Οραματιστείτε την επιτυχία.

Την ημέρα των εξετάσεων φροντίστε να βρίσκεσθε εγκαίρως στο αμφιθέατρο. Αναγνωρίστε στον εαυτό σας το δικαίωμα να αισθάνεται άγχος και μην επηρεάζεστε από την ένταση που τυχόν νιώθουν οι συμφοιτητές σας. Μπορείτε να ξεκινήσετε με τα θέματα που γνωρίζετε καλύτερα. Προσπαθήστε να παραμείνετε ήρεμοι μετρώντας τις αναπνοές και κάνοντας θετικές σκέψεις, σταματήστε κάθε αρνητική σκέψη στρέφοντας το μυαλό σας σε οτιδήποτε είναι ικανό να σας ηρεμήσει όπως η εικόνα του ηλιοβασιλέματος σε μια παραλία ή επαναλάβετε μια φράση που σας χαλαρώνει όπως είμαι ήρεμος/ή, όλα θα πάνε καλά. Πριν εγκαταλείψετε το αμφιθέατρο, αφιερώστε χρόνο ώστε να ελέγξετε τα θέματα και τις απαντήσεις σας.

Μετά τις εξετάσεις, εκτιμήστε αντικειμενικά την απόδοση σας. Επιβραβεύστε τον εαυτό σας με μια ευχάριστη δραστηριότητα και δώστε χρόνο σε σας ώστε να ετοιμαστείτε για το επόμενο μάθημα.

Καλή επιτυχία στη προσπάθεια σας!

Βασιλική Γ. Βενέτη, Post Μ.Α.
Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια

 

Αντιμετωπίζοντας την Αυπνία!

Ως Διαταραχές Ύπνου ορίζονται οι ψυχικές ασθένειες που επηρεάζουν την ομαλή εξέλιξη των σταδίων του ύπνου εμποδίζοντας την διατήρηση μιας αναζωογονητικής ξεκούρασης.

Ορισμένα από τα βασικά χαρακτηριστικά αυτών των διαταραχών είναι το έντονο άγχος, ο φόβος αποτυχίας της επέλευσης, η αύξηση των καρδιακών παλμών, του μυικού τόνου, της θερμοκρασίας και της περιφερικής αγγειοσύσπασης ενώ παράλληλα παρατηρείται σωρεία ανησυχητικών σκέψεων. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο άνθρωπος που υποφέρει από μια διαταραχή ύπνου αισθάνεται έντονο άγχος το οποίο εκφράζεται με αρνητικές σκέψεις. Στη συνέχεια, οι αρνητικές σκέψεις αυξάνουν τα επίπεδα του φόβου επέλευσης καταλήγοντας σε δυσάρεστες σωματικές αντιδράσεις.

Οι διαταραχές του ύπνου φαίνεται να μαστίζουν συχνότερα τις γυναίκες, τους ηλικιωμένους, τα άτομα με χαμηλό κοινωνικοοικονομικό επίπεδο και με συγκεκριμένες ψυχικές διαταραχές όπως οι αγχώδεις διαταραχές, ψυχωσικές διαταραχές και διαταραχές διάθεσης.

Η πιο συνηθισμένη διαταραχή ύπνου είναι η πρωτοπαθής αϋπνία

Σύμφωνα με το Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders IV Text Revision προχωρούμε σε διάγνωση της συγκεκριμένης διαταραχής όταν πληρούνται τα ακόλουθα κριτήρια.

307.42 Πρωτοπαθής Αϋπνία

Α. Το κυρίαρχο ενόχλημα είναι δυσκολία επέλευσης ή διατήρησης του ύπνου ή μη αναζωογονητικός ύπνος για τουλάχιστον ένα μήνα.

Β. Η διαταραχή του ύπνου (ή η συνοδός κόπωση στη διάρκεια της ημέρας) προκαλεί κλινικά σημαντική ενόχληση ή έκπτωση των κοινωνικών, επαγγελματικών ή άλλων σημαντικών περιοχών της λειτουργικότητας

Γ. Η διαταραχή του ύπνου δεν εμφανίζεται αποκλειστικά κατά τη διάρκεια της πορείας Ναρκοληψίας, Συνδεόμενης με την Αναπνοή Διαταραχής του Ύπνου, Διαταραχής του Κιρκαδιανού Ρυθμού του Ύπνου η μιας Παραυπνίας.

Δ. Η διαταραχή του ύπνου δεν εμφανίζεται αποκλειστικά κατά τη διάρκεια της πορείας άλλης ψυχικής διαταραχής (π.χ. Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή, Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή, ντελίριο).

Ε. Η διαταραχή δεν οφείλεται στις άμεσες φυσιολογικές δράσεις μιας ουσίας (π.χ. ουσία κατάχρησης, φάρμακα) ή γενικής σωματικής κατάστασης.

Τα Αίτια της Πρωτοπαθής Αυπνίας

Ανάμεσα στα αίτια εκδήλωσης της διαταραχής θα συναντήσουμε την κληρονομική προδιάθεση της ασθένειας καθώς και ορισμένα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ανθρώπου όπως είναι οι ψυχοσυγκρούσεις και οι εσωτερικευμένες εντάσεις.

Διάφορες οργανικές δυσλειτουργίες και σωματικές νόσοι ενώ, οι τραυματικές εμπειρίες, διάφορα γεγονότα και ο τρόπος ζωής ενός ανθρώπου μπορεί εύκολα να οδηγήσουν στην πυροδότηση της διαταραχής.

Τεχνικές Αντιμετώπισης της Αυπνίας

Πολλές φορές, η προετοιμασία του ανθρώπινου οργανισμού για την βραδινή ξεκούραση μπορεί να βοηθήσει αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της αϋπνίας Είναι λοιπόν ωφέλιμο να αποφεύγουμε την έντονη σωματική άσκηση έως και δύο ώρες πριν από τον βραδινό ύπνο, να τρώμε ελαφριά γεύματα ή να δειπνούμε νωρίς το βράδυ και να μην καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες οινοπνεύματος. Ιδιαίτερα χαλαρωτικό φαίνεται να είναι το χλιαρό ντους αλλά και τα ζεστά ροφήματα όπως το χαμομήλι, το τίλιο και το γάλα καθώς ηρεμούν τους μύες διώχνοντας την σωματική κούραση. Η αποφυγή τόσο της χρήσης του ηλεκτρονικού υπολογιστή, της παρακολούθησης ταινιών έντονης βίας όσο και η επίλυση των θεμάτων που μας απασχολούν κατά τις βραδινές ώρες μπορούν να ενισχύσουν ενα ξεκούραστο ύπνο.

Τέλος, αν διαμορφώσουμε το υπνοδωμάτιο στο πιο ήσυχο μέρος του σπιτιού μας χωρίς έντονη διακόσμηση, υπερβολικό φωτισμό και φασαρία, αερίζουμε και καθαρίζουμε συχνά τον χώρο που κοιμόμαστε ενώ, δεν πραγματοποιούμε καμία άλλη δραστηριότητα στο κρεβάτι μας πέρα από τον ύπνο και το σεξ επιτυγχάνουμε ένα ήρεμο ύπνο.

Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία της Πρωτοπαθής Αυπνίας

Αν παρ' όλες τις προσπάθειες μας το θέμα της αϋπνίας επιμένει ίσως είναι απαραίτητο να αναζητήσουμε βοήθεια σε κάποιο ειδικό θεραπευτή ο οποίος αφού εκτιμήσει την σημαντικότητα της κατάστασης θα προχωρήσει στις κατάλληλες επεμβατικές τεχνικές ώστε να αποκατασταθεί η ποιότητα του ύπνου μας.

Ο γνωσιακός-συμπεριφορικός θεραπευτής αρχικά θα στοχεύσει στην εδραίωση της θεραπευτικής σχέσης ώστε ο θεραπευόμενος να νιώσει ασφάλεια και εμπιστοσύνη. Στη συνέχεια, ο θεραπευτής προχωρώντας σε συμπεριφορικούς χειρισμούς θα εκπαιδεύσει τον θεραπευόμενο στα στάδια εξέλιξης και στο πρόγραμμα του ύπνου, σε αλλαγές των συνηθειών και καλύτερες συνθήκες του ύπνου, σε ένα περισσότερο υγιεινό τρόπο ζωής και διατροφής ενώ, παράλληλα θα εφαρμόσει διάφορες τεχνικές χαλάρωσης και εναλλακτικές επίλυσης των προβλημάτων που τον απασχολούν.

Ενώ, στη γνωσιακή αναδόμηση, ο θεραπευτής θα συνεργαστεί με τον θεραπευόμενο για να

καταγράψουν, να αμφισβητήσουν και να αντικαταστήσουν τις αρνητικές σκέψεις που καταλήγουν σε δυσκολία επέλευσης με περισσότερο λειτουργικές ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι της θεραπευτικής διαδικασίας.

Βασιλική Βενέτη

Κλινική Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπεύτρια